أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

32

قانون ( فارسى )

علاج بايد به علاج اندام دردمند پرداخت كه سبب تب را از بين ببرى - كه علاج درد هر اندامى را در بحث ويژه به آن اندام شرح داده‌ايم . بعد از معالجهء درد اندام و قطع كردن سبب تب ، علاجى را كه براى تب‌زده از اثر خستگى بيان كرديم به عمل آور ! و اگر بيم آن داشتى كه بيمار وقتى شراب بخورد درد اندام بازمىگردد ، شراب را از بيمار ممنوع كن ! فصل نوزدهم تب پيامد غش كردن كسانى كه عادتا به غش كردن مبتلا مىشوند ، از آنجا كه در حالت غش حركات و جنبش روان به نابسامانى مىرسد ، ممكن است سبب گرم شدن روان شود و اين گرمى روان به تب دارندهء روان بينجامد . ممكن است حتى بعد از آنكه خطر غش كردن از بين مىرود ، بقيه‌اى از گرماى روىآور به روان و تن باقى بماند . نشانى تب غشى 1 - تب ، بعد از غش كردن يا قريب به حالت غش كردن روى مىدهد . 2 - تب‌دار به كلى از نيرو مىافتد و نشانيهاى ساير حالات تب غير از تب روزانه پديدار نيست . 3 - نبض بيمار در حالت تب تفاوتهايى دارد . هرگاه چيرگى با سردى باشد ، نبض بسيار پايين مىآيد و ممكن است اصلا نزند . هرگاه گرماى بدن بسيار غلبه يابد نبض سريع مىزند و آشكار است و به نبض كسانى شبيه است كه از خشكى تن پژمرده شده‌اند . يعنى در سخت بودن شبيه نبض آنها است و چنان كه اشاره كرديم حال به حال مىشود و تغيير مىيابد . علاج 1 - بايد به علاج بيمارى غش بپردازى كه در بحث از غش كردن آمده است . 2 - غذاى تب‌دار غشى بايد زودهضم ، خوب كيموس باشد - كه اين نوع غذاها را شناخته‌اى ! 3 - اگر مصلحت ديدى كه شراب بخورد ، بگذار بخورد ؛ مانعى ندارد و اهميتى به حالت گرمى تب مده ! 4 - اگر بيمار را از غش كردن نجات بخشيدى و تنها حالت تب ماند و بيمار به حالت پژمردگى درآمد ، خودت علاج اين حالت را مىدانى كه بايد تن بيمار را وسيلهء سردى بخشيدن و رطوبت دادن معالجه كرد .